Ким нумюне эвляткъа?

Меним азиз топрагъымдан Кетсин гъам ве къасевет. Баба-деделер корьгени Олсун несильге ибрет.   Не заман келир о несиль, «Ватан!», деп агъламагъан? Не вакъыт олур о несиль, Асрет чекмей яшагъан.   Мустакъиль юртунда яшап, Коксюн керип уянгъан. Акъшам олса, козь юмгъанда Юреги аджытмагъан?   Курешейик, тырышайыкъ, Сербест олсун юрт-Ватан! – Тарихны унутмайыкъ, Гъайып олсун къан-душман!  …

Подробнее

Кулейик-кулюшейик

Автобус кузьгюси тюбюне кучючик бокс къолчагъы аскъан айдавджылардан къоркъманъыз. Олар озьлерининъ кучючик юмрукъларынен сизге бир шей этип оламазлар.   — Баба, Гуглдан (интернет программасы) эвель не бар эди? — СЭЛ – Совет Энциклопедик Лугъаты.   Бу, эльбетте, масюм (невинный) бир мультфильм… Амма, аджеба (неужели), бу юваш, сакин, кичкенечик Пятачок эвинде не ичюн тюфек туткъаныны ич…

Подробнее

Шиирлернинъ манасы тешкериле

Мектеп оджапчеси, миллий шиириет мухлислерине, джемаатымызгъа Алие Кендже-Али адынен белли олгъан шаиреге  нисбетен  РФ Джинаий Кодексининъ 354.1 маддеси боюджа тешкерюв отькериле. Бунъа себеп – «Къырым» газетинде 9-майыста дердж олунгъан шиирлери олды. Тахкъикъат комитетининъ хадимлери, о тарихта къалгъан арбий шанлы куньлерге, шу джумледен 9-майыстаки гъалебе кунюне урьметсизлик бильдире, деп саялар. Шаире бу идареге чагъырылып, озь шиирлеринен…

Подробнее

Окъуп, балалыгъымны хатырладым

«Къарасувнынъ дёрт кошеси» макъалесине сесленюв   Чокъ инсанларнынъ омюринде олып кечкен аят денъишмелери киби, меним омрюмде де чокъ денъишмелер юзь берди. Догъып дюньягъа кельгеним экен, ана-баба, агъамларымнен бирге осьмек тек беш ай къысмет олгъан. Бабам, Мемет Нузет Челеби 1934 сенеси апансыздан кечинген сонъ, анам учь баланы алып, озь кою Янджугъа авуша. Бабамнынъ вефатындан бир къач…

Подробнее

Олар ичюн дуаларымыз битмейджек…

1944 сенеси сюргюнлиги мевзусы миллий эдебиятымызда даа озюнинъ буюклиги ве эмиетине  хас ерни алмады. Буны эм муэллифлер, бедиий эсерлер сайысы, эм де шу эсерлернинъ черчивесинде олгъан мевзуат, жанрлар, сюжетлер чешитлиги, эдебий теренлиги, тесирлиги акъкъында айтмакъ мумкюн. Сюргюнлик мевзусы, «ресмий» джеэттен, Советлер бирлигинде дигер «къапалы», ясакъ мевзулар сырасында, ачылгъанына але даа асырнынъ учьте бир къысымынен ольчюнильген…

Подробнее

Олюмден къачув

1944 сенеси. Озьбекистаннынъ Бекабад демирёл станциясы. Шу айван ташыгъан битли, сасыкъ вагонлардан сюргюнге огъратылгъан къырымлар тюшюрилип башланды. Олар тюшюрильген ер, чевреден тюфекли аскерлернен сарылып алынды. Санки бу йигирми дёрт кунь ачлыкъ, сыкълыкъта битлеген бала-чагъа, къартлар, къадынлар бир ерге къачмагъа чарелери бар да, бу айдутлар силяларыны оларгъа тиклеп, бойле арекетлерине ёл бермейджекке азыр туралар. Лякин, бунъа…

Подробнее

Кучь бер бизге!

Улькелерге тиз чёктюрген Улу халкънынъ несилимиз. Биз — миллетнинъ инанчымыз, Умюти ве темсилимиз.   Аттиланынъ руху бизде, Герайларнынъ джесарети. Антлы шеитлернинъ анты, Гаспралынынъ ферасети.   Раббим, Санъа дуа этем, Къуртар ятлар къафесинден. Бинъ бир тюрлю йыртыджынынъ Панджасындан, нефесинден.   Эп ялварам — кучь бер бизге, Тюпсюз сабыр тюплю олсун. Бойсундырмакъ истегеннинъ Тюшюнджеси куфлю олсун!  …

Подробнее

Земаневий эдебиятымыз: тюшюнджемиз, келеджегимиз

«Къырым»нынъ минбери Земаневий къырымтатар эдебияты бир инкъираз (бифуркация) нокътасына кельгендир. Вазиет джиан эдебиятынынъ энъ танылгъан къараманларындан бири – Гамлетнинъ бельгилеген сакраменталь: «олмакъ яхут олмамакъ» эбедий меселеси  къадар джиддидир. Инкишаф этмеси, атта яшаябильмеси ичюн о гъает муим маневий саамыз эвеля мефкюревий джеэттен тазеленмеси лязим. Миллий эдебият ве публицистикамызгъа ава киби, сув киби янъы юксек севиели ве…

Подробнее

Электрон китапхане ачылды

И. Гаспринский адына миллий китапхане вастасынен эндиден башлап Миллий электрон китапханедеки малюматнен сербест файдаланмакъ мумкюн. Истеген адамлар бедава андаки весикъаларны эм де муэллифлернинъ акъкъынен (авторское право) къорчалангъан чешит тарихий, земаневий материалларнен файдалана билелер. Мезкюр китапханенинъ каталогы  куньден-куньге  зенгинлеше.

«Ильк бильгилер»: сонъки нетидже

Озюм акъкъымда не айта билем. 1933 сенеси 1-декабрьде белли шаир ве языджы, оджалыкъ да эткен Мемет Нузет Челебининъ къорантасында, Коклуз коюнде дюньягъа кельгеним. 1934 сенеси 1-майыта бабам апансыздан кечине. Онынъ олюми акъкъында чокъ язылды. Анамнынъ бакъувында он учь бучукъ яшыма къадар яшадым. Бу вакъытнынъ бир къач йылы сюргюнликте, Кострома виляетининъ дагъларында кечти. Анда биз пек…

Подробнее